Asp.​Net Core Unit Test Nedir Nasıl Yazılır

Daha önceki unit test yazılarında .net framework uygulamaları için çeşitli kütüphaneler kullanarak unit test nedir ne şekilde neden yazılır gibi konulara değinmiştik. Tekrar kısaca tanımlamak gerekirse; unit test'i yazmış olduğunuz kodun her bir birimi için testler yazarak o kodu veya business'ı test etmek olarak düşünebiliriz. Diğer bir değişle; yazmış olduğumuz sınıf veya metotlara real-case'de gelebilecek olan parametreleri geçerek doğru bir şekilde çalışıp çalışmadığını kontrol etmektir diyebiliriz. Bu yazıda ise asp.net core uygulamalarında unit test yazmak için neler yapmak gerekiyor örnek bir proje üzerinden inceleyeceğiz.

Çok da uzak olmayan bir süre önce .net core 2.1 release oldu ve 2.0'dan sonra gücüne güç katarak emin adımlarla ilerleyeceğini sunduğu benchmark sonuçları ile bizlere göstermiş oldu desek yalan olmaz. Tabi geliştirmiş olduğumuz bu core uygulamalarına test yazmadan olmaz. Asp.Net Core için unit test yazmada kullanılabilecek kütüphaneler nedir diye baktığımızda .net framework'den de hatırlayacağımız Xunit, Moq ve FluentAssertions benzeri kütüphaneler karışımıza çıkmakta. Bu kütüphaneleri kullanarak geliştirdiğimiz .net core uygulamalarına ait sınıflar ve metotlar için unit test yazmak oldukça kolay ve eğlenceli.

Örneğimize başlamadan önce terminolojide bulunan bazı terimlere değinmek gerekirse;

Sut (Service Under Test)

Sut "Service Under Test"'in kısaltılmışı olarak unit test metotlarında test etmek istediğimiz sınıfın&service'in ismini belirtmen için değişken tanımlamada kullanılan kısaltmadır diyebiliriz.

Mocking

Sut içerisinde bulunan business'a ait testleri yazarken içerisinde kullanılan nesnelere ait fake sınıflardır. Bu sınıfların ürettiği process'e göre unit testini yazdığımız business'ın her bir koşuluna göre assertion'lar oluşturabiliriz. Örnek olarak; bir dış servise bağlanıp geriye object return eden bir metodunuz olsun. Siz bu metoda ait unit test yazarken bu dış service gitmek yerine tıpkı o dış service'e gidip response almış veya alamamış gibi bu dış service bağlantısını mock'lamak olarak düşünebilirsiniz.

Ecpected ve Actual Kavramları

Expected ; unit test yazdığımız fonksiyonalitenin vermesi beklenen çıktısı, result'ını belirtirken kullanılır. Diğer bir değişyle; bu metot veya sınıf bu parametrelerle bu sonucu üretmesi beklenir.

Actual ; unit test'ini yazdığımız metot yada sınıfın gerçek, o an döndüğü result'ı tanımlarken kullanılır.

Assertion

Actual ve Expected değerlerini karşılaştırırken içerisinde tanımlamalar yapabildiğimiz yapının/metodun/sınıfın ismidir.

Yazımızda örnek olarak CustomerApi adındaki web api projemiz için hem controller hemde service katmanları için unit test projeleri oluşturacağız. Hiç vakit kaybetmeden vs'da Customer.Api adında bir asp.net core web api projesi oluştralım. Benim kullandığım environment'da .net core sdk 2.1 yüklü bu yüzden projeleri 2.1 olarak oluşturacağım. Sizlerinde örneği takip edebilmek adına geliştirme ortamınızda .net core 2.0 ve üzeri bir sdk yüklü olması gerekmekte.

Solution açıldıktan sonra birde Customer.Service adında service layer için Core Class Library projesi oluşturalım ve geliştirmelerimize başlayalım.

İlk olarak Customer domain nesnesini oluşturalım. Bu nesne üzerinde Id, FullName, CityCode ve BirthDate alanlarını tutalım. Yeni bir customer yaratırken ve mevcut customer'ı update ederken ilgili validation'ları bu sınıf içerisinde aşağıdaki gibi tanımlayalım.

    public class Customer : Entity
    {
        public string FullName { get; protected set; }
        public string CityCode { get; protected set; }
        public DateTime BirthDate { get; protected set; }

        public Customer(string fullName, string cityCode, DateTime birthDate)
        {
            if (
                string.IsNullOrEmpty(fullName) ||
                string.IsNullOrEmpty(cityCode) ||
                birthDate.Date == DateTime.Today)
            {
                throw new Exception("Fields are not valid to create a new customer.");
            }

            FullName = fullName;
            CityCode = cityCode;
            BirthDate = birthDate;
        }

        protected Customer()
        {
            
        }

        public void SetFields(string fullName, string cityCode, DateTime birthDate)
        {
            if (string.IsNullOrEmpty(fullName) ||
                string.IsNullOrEmpty(cityCode) ||
                birthDate.Date == DateTime.Today)
            {
                throw new Exception("Fields are not valid to update.");
            }

            FullName = fullName;
            CityCode = cityCode;
            BirthDate = birthDate;
        }
    }

Sonrasında Controller'ın doğrudan iletişim kurabildiği ICustomerService ve onun implementasyonunu içeren sınıfları aşağıdaki gibi tanımlayalım. Bu katman CustomerDbContext üzerinden crud işlemlerinin yapılabildiği customerRepository sınıfının kullanıldığı service katmanıdır.

public interface ICustomerService
{
    void CreateNew(CustomerDto customer);
    CustomerDto Update(CustomerDto customer);
    List<CustomerDto> GetAll();
    List<CustomerDto> GetByCityCode(string cityCode);
    CustomerDto GetById(Guid id);
}
    public class CustomerService : ICustomerService
    {
        private readonly ICustomerRepository _customerRepository;
        private readonly ICustomerAssembler _customerAssembler;
        public CustomerService(ICustomerRepository customerRepository, ICustomerAssembler customerAssembler)
        {
            _customerRepository = customerRepository;
            _customerAssembler = customerAssembler;
        }

        public void CreateNew(CustomerDto customerDto)
        {
            var customer = _customerAssembler.ToCustomer(customerDto);

            _customerRepository.Save(customer);
        }

        public CustomerDto Update(CustomerDto customer)
        {
            var existing = _customerRepository.Get(customer.Id);

            existing.SetFields(customer.FullName, customer.CityCode, customer.BirthDate);

            _customerRepository.Update(existing);

            var customerDto = _customerAssembler.ToCustomerDto(existing);

            return customerDto;
        }

        public List<CustomerDto> GetAll()
        {
            var all = _customerRepository.All().ToList();
            return _customerAssembler.ToCustomerDtoList(all);
        }

        public List<CustomerDto> GetByCityCode(string cityCode)
        {
            var list = _customerRepository.Find(c => c.CityCode == cityCode).ToList();
            return _customerAssembler.ToCustomerDtoList(list);
        }

        public CustomerDto GetById(Guid id)
        {
            var customer = _customerRepository.Get(id);
            if (customer == null)
            {
                throw new Exception("Customer with this id : " + id + " not found.");
            }
            var customerDto = _customerAssembler.ToCustomerDto(customer);
            return customerDto;
        }
    }

Yukarıdaki bağımlılığı ve dbContext registration'ı .net core built-in container'a inject etmemiz gerekiyor bunun için Startup.cs içerisinde aşağıdaki gibi bağımlıkları register edelim.

        public void ConfigureServices(IServiceCollection services)
        {
            services.AddDbContext<CustomerDbContext>(options =>
                options.UseSqlServer(Configuration.GetSection("CustomerDbConnString").Value));

            services.AddScoped<ICustomerRepository, CustomerRepository>();
            services.AddScoped<ICustomerService, CustomerService>();

            services.AddTransient<ICustomerAssembler, CustomerAssembler>();
            services.AddTransient<ICustomerService, CustomerService>();

            services.AddMvc().SetCompatibilityVersion(CompatibilityVersion.Version_2_1);
        }

Bu service metotlarını kullanacak olan api projemiz ile ilgili son olarak ise CustomerController.cs adında bir api controller oluşturup içerisinde service sınıfında yer alan metotları kullandığımız api end-point'lerini tanımlayalım.

    [Route("api/[controller]")]
    [ApiController]
    public class CustomerController : ControllerBase
    {
        private readonly ICustomerService _customerService;
        public CustomerController(ICustomerService customerService)
        {
            _customerService = customerService;
        }

        // GET api/customer
        [HttpGet]
        public ActionResult<List<CustomerDto>> Get()
        {
            return Ok(_customerService.GetAll());
        }

        // GET api/customer/id
        [HttpGet("{id}")]
        public ActionResult<CustomerDto> Get(Guid id)
        {
            return Ok(_customerService.GetById(id));
        }

        // POST api/customer
        [HttpPost]
        public ActionResult Post([FromBody] CustomerDto customer)
        {
            _customerService.CreateNew(customer);
            return Ok();
        }

        // PUT api/customer
        [HttpPut]
        public ActionResult<CustomerDto> Put([FromBody] CustomerDto customer)
        {
            return Ok(_customerService.Update(customer));
        }

        // GET api/customer/getbycitycode/cityCode
        [HttpGet("getbycitycode/{cityCode}")]
        public ActionResult<List<CustomerDto>> GetByCityCode(string cityCode)
        {
            return Ok(_customerService.GetByCityCode(cityCode));
        }
    }

Projemiz hazır durumda. Şimdi ufaktan unit-tes projelerini oluşturmaya başlayalım.

İlk olarak Service ve Domain sınıfları için solution'a sağ tıklayıp Add-New Project seçeneği seçip aşağıdaki gibi Customer.Service.Test adında bir xUnit Test projesi oluşturalım.

Projemiz bir xUnit test projesidir ve testleri yazarken kullanacağımız bazı kütphaneler şu şekildedir;

  • XUnit
  • Moq
  • FluentAssertions 
  • AutoFixture

dır. Sırasıyla bu kütüphaneleri projemiz referanslarına nuget üzerinden ekleyelim. Paketleri ekledikten sonra ilk olarak Customer domain'i ile test yazmaya başlayalım. Customer sınıfına ait bir instance oluştururken Customer'a ait property'leri update ederken belli bazı kontroller bulunmakta. Bu kontroller için aşağıdaki gibi CustomerTests.cs adında olan sınıf içerisinde unit testleri tanımlayalım.

    public class CustomerTests
    {
        [Theory, AutoMoqData]
        public void Create_Customer_Should_Throw_Exception_When_FullName_Is_Empty(string cityCode, DateTime birthDate)
        {
            Assert.Throws<Exception>(() => new Customer(string.Empty, cityCode, birthDate));
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void Create_Customer_Should_Throw_Exception_When_CityCode_Is_Empty(string fullName, DateTime birthDate)
        {
            Assert.Throws<Exception>(() => new Domain.Customer(fullName, string.Empty, birthDate));
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void Create_Customer_Should_Throw_Exception_When_BirthDate_Is_Invalid(string fullName, string cityCode)
        {
            Assert.Throws<Exception>(() => new Domain.Customer(fullName, cityCode, DateTime.Today));
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void Create_Customer_Should_Success(string fullName, string cityCode, DateTime birthDate)
        {
            var sut = new Domain.Customer(fullName, cityCode, birthDate);

            sut.FullName.Should().Be(fullName);
            sut.CityCode.Should().Be(cityCode);
            sut.BirthDate.Should().Be(birthDate);
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void SetFields_Should_Update_Fields(string fullName, string cityCode, DateTime birthDate, Domain.Customer sut)
        {
            sut.SetFields(fullName, cityCode, birthDate);

            sut.FullName.Should().Be(fullName);
            sut.CityCode.Should().Be(cityCode);
            sut.BirthDate.Should().Be(birthDate);
        }
    }
    
   //Method parameter olarak Automoq yapabilmek için kullanacağımız attribute
    public class AutoMoqDataAttribute : AutoDataAttribute
    {
        public AutoMoqDataAttribute()
            : base(new Fixture().Customize(new AutoMoqCustomization()))
        {
        }
    }

Yukarıda yazmış olduğumuz testleri run etmek için ise vs. üzerinde Test => Run => All Test diyerek aşağıda olduğu gibi Test Explorer'da Customer sınıfına ait testlerinizin Passed olduğunu görebilirsiniz.

Diğer bir test sınıfı ise ICustomerService interface'ine ait metotları test edebilmek için oluşturup test case'lerini aşağıdaki gibi yazalım.

    public class CustomerServiceTests
    {
        [Theory, AutoMoqData]
        public void CreateNewCustomer_Should_Success([Frozen]Mock<ICustomerAssembler> assembler, [Frozen]Mock<ICustomerRepository> repository, CustomerDto customerDto, Domain.Customer customer, CustomerService sut)
        {
            assembler.Setup(c => c.ToCustomer(customerDto)).Returns(customer);
            repository.Setup(c => c.Save(customer)).Returns(It.IsAny<Guid>());

            Action action = () =>
            {
                sut.CreateNew(customerDto);
            };
            action.Should().NotThrow<Exception>();
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void UpdateCustomer_Should_Success([Frozen]Mock<ICustomerAssembler> assembler, [Frozen]Mock<ICustomerRepository> repository, CustomerDto customerDto, Domain.Customer customer, CustomerService sut)
        {
            assembler.Setup(c => c.ToCustomer(customerDto)).Returns(customer);
            repository.Setup(c => c.Update(customer));

            Action action = () =>
            {
                sut.Update(customerDto);
            };
            action.Should().NotThrow<Exception>();
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void GetAll_Should_Success([Frozen]Mock<ICustomerAssembler> assembler, [Frozen]Mock<ICustomerRepository> repository, List<Domain.Customer> customers, List<CustomerDto> customersDtos, CustomerService sut)
        {
            repository.Setup(c => c.All()).Returns(customers.AsQueryable);
            assembler.Setup(c => c.ToCustomerDtoList(customers)).Returns(customersDtos);

            Action action = () =>
            {
                var result = sut.GetAll();
                result.Count.Should().Be(customersDtos.Count);
            };
            action.Should().NotThrow<Exception>();
        }


        [Theory, AutoMoqData]
        public void GetByCityCode_Should_Success([Frozen]Mock<ICustomerAssembler> assembler, [Frozen]Mock<ICustomerRepository> repository, string cityCode, List<Domain.Customer> customers, List<CustomerDto> customersDtos, CustomerService sut)
        {
            assembler.Setup(c => c.ToCustomerDtoList(customers)).Returns(customersDtos);
            repository.Setup(x => x.Find(It.IsAny<Expression<Func<Domain.Customer, bool>>>())).Returns(customers.AsQueryable);

            Action action = () =>
            {
                var result = sut.GetByCityCode(cityCode);
                result.Should().BeEquivalentTo(customersDtos);
            };
            action.Should().NotThrow<Exception>();
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void GetById_Should_Return_As_Expected([Frozen]Mock<ICustomerAssembler> assembler, [Frozen]Mock<ICustomerRepository> repository, Guid id, CustomerDto customerDto, Domain.Customer customer, CustomerService sut)
        {
            assembler.Setup(c => c.ToCustomerDto(customer)).Returns(customerDto);
            repository.Setup(c => c.Get(id)).Returns(customer);

            Action action = () =>
            {
                var result = sut.GetById(id);
                result.Should().BeEquivalentTo(customerDto);
            };
            action.Should().NotThrow<Exception>();
        }
    }

Domain ve Service sınıfları için unit testlerimizi yukarıdaki gibi oluşturduk. Şimdi ise son olarak Controller için test projesi oluşturup ilgili test case'lerini yazalım. Yine yukarıda olduğu gibi solution'da bir tane Customer.Api.Test adında core xUnit test projesi oluşturalım ve XUnit, Moq, FluentAssertions, AutoFixture kütüphanelerini nuget üzerinden projemize ekleyelim.

    public class CustomerControllerTests
    {
        [Theory, AutoMoqData]
        public void GetAll_Should_Return_As_Expected(Mock<ICustomerService> customerServiceMock, List<CustomerDto> expected)
        {
            var sut = new CustomerController(customerServiceMock.Object);
            customerServiceMock.Setup(c => c.GetAll()).Returns(expected);

            var result = sut.Get();

            var apiOkResult = result.Result.Should().BeOfType<OkObjectResult>().Subject;
            var actual = apiOkResult.Value.Should().BeAssignableTo<List<CustomerDto>>().Subject;

            Assert.Equal(expected, actual);
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void GetById_Should_Return_As_Expected(Mock<ICustomerService> customerServiceMock, Guid id, CustomerDto expected)
        {
            var sut = new CustomerController(customerServiceMock.Object);
            customerServiceMock.Setup(c => c.GetById(id)).Returns(expected);

            var result = sut.Get(id);

            var apiOkResult = result.Result.Should().BeOfType<OkObjectResult>().Subject;
            var actual = apiOkResult.Value.Should().BeAssignableTo<CustomerDto>().Subject;

            Assert.Equal(expected, actual);
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void Post_Should_Return_As_Expected(Mock<ICustomerService> customerServiceMock, CustomerDto customer)
        {
            var sut = new CustomerController(customerServiceMock.Object);
            customerServiceMock.Setup(c => c.CreateNew(customer));

            var actual = sut.Post(customer);

            actual.GetType().Should().Be(typeof(OkResult));
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void Put_Should_Return_As_Expected(Mock<ICustomerService> customerServiceMock, CustomerDto expected)
        {
            var sut = new CustomerController(customerServiceMock.Object);
            customerServiceMock.Setup(c => c.Update(expected)).Returns(expected);

            var result = sut.Put(expected);

            var apiOkResult = result.Result.Should().BeOfType<OkObjectResult>().Subject;
            var actual = apiOkResult.Value.Should().BeAssignableTo<CustomerDto>().Subject;

            Assert.Equal(expected, actual);
        }

        [Theory, AutoMoqData]
        public void GetByCityCode_Should_Return_As_Expected(Mock<ICustomerService> customerServiceMock, string cityCode, List<CustomerDto> expected)
        {
            var sut = new CustomerController(customerServiceMock.Object);
            customerServiceMock.Setup(c => c.GetByCityCode(cityCode)).Returns(expected);

            var result = sut.GetByCityCode(cityCode);

            var apiOkResult = result.Result.Should().BeOfType<OkObjectResult>().Subject;
            var actual = apiOkResult.Value.Should().BeAssignableTo<List<CustomerDto>>().Subject;

            Assert.Equal(expected, actual);
        }
    }

Controller için unit testlerimiz bitti. Şimdi solution'da bulunan bütün testleri run ettiğimizde aşağıdaki gibi hepsinin Passed olduğunu görmemiz gerekir. Toplamda 21 tane unit test metodu bulunmakta ve hepsi geçmiş durumda.

Unit test yazmak oldukça önemli ve yılmadan usanmadan keyif alarak yapılması gereken bir gerçek olarak biz developer'ların hayatında bulunmakta. Bazen unit test yazmak istediğiniz service'i geliştirirken daha az zaman harcamış olduğunuz anlar bile yaşanacaktır ancak titizlikle yazılan her bir unit-test'in bize getirisi oldukça fazla olacaktır. Production'ına çıkmadan fonksiyonaliteyi test etmek olsun, arada kaçak küçek saçma sapan bug'ların önüne geçmek açısından olsun, hemde isimlendirmeleri doğru yaptığımız taktirde projeye yeni başlayan birinin business'ı daha kolay anlayabilmesi gibi durumları göz önüne alırsak unit test yazmanın bir çok faydalı noktası bulunmakta. Üşenmeden gücenmeden yazmanız dileğiyle..

Source Code

Asp.Net Core ElasticSearch Logging ve Kibana Kurulumu & Kullanımı

Daha önceki yazılarda asp.net coreelasticsearchlogging konularına ayrı ayrı farklı örneklerle değinmiştik. Bu yazımızda ise asp.net core projelerinde default logging storage olarak elasticsearch konfigure edip bu elasticsearch'de ki index'lerde bulunan log kayıtlarını Kibana kullanarak nasıl görüntüleyebiliriz örnek proje ile anlatacağız. 

Logging bir uygulama için olmazsa olmazların başında gelmektedir. Uygulama cycle'ın da loglama işlemi doğru zamanda doğru yerde ve en önemlisi bir birine bağlı olacak şekilde yaptığınızda log sonucunda oluşan veri aslında sizin için paha biçilmez bir monitoring aracı olabilir. Analiz yapabilir, alert oluşturabilir, çeşitli raporlar sağlayabiliriz. Bütün bu saydıklarımız ve daha fazlası için çeşitli çözümler sunulabilir ancak şuan ki günümüz yazılım dünyasında ElasticSearch, Kibana with Logstach üçlüsü en performanslı ve open-source olduğundan community'si en sağlam çözüm olarak karşımıza çıkmakta.

Uygulama geçmeden önce bilgisayarınızda .Net Core SDK, ElasticSearch ve Kibana yüklü olmalı. Kurulumlarla ilgili detaylara .Net Core SDK ve ElasticSearch için aşağıdaki başlık altında bulunan yazılarımızdan ulaşabilirsiniz. Kibana kurulumunu ise bu yazımızda anlatacağız.

1) .Net Core Sdk 2.1 Kurulumu

.Net Core SDK 2.1 kurulumunu NET Core 2.0 to 2.1 Migration yazımızda anlatmıştık ve bu yazıda belirtilen instraction'ları takip ederek sdk kurulunu sağlayabilirsiniz.

2) ElasticSearch Kurulumu

ElastciSearch kullanabilmek için bu yazıda anlatıldığı gibi kurulum işlemlerini yapıp kurulumun doğru olup olmadığını test etmek adına browser üzerinden  http://localhost:9200/ adresine httpget isteği yaptığınızda kurulu olan es'ün bilgilerini görüntüleyebilirsiniz.

3) Kibana Kurulumu

Kibana kurulumu için elastic.co adresinde yer alan download sayfasından Kibana için ilgili işletim sisteminize ait dosyaları download edelim. Ben local'de windows kullandığım için Windows uyumlu versiyonu indirdim.

Download işlemi bittikten sonra rar'lı dosyaları ben C sürücüsünü seçtim extract edelim. Extract ettikten sonra C:\kibana-6.3.2\bin klasöründe bulunan kibana.bat dosyasını run edip kibanayı start etmesini bekleyelim. Dilerseniz Kibanayı işletim sistemine service olarak register'da edebilirsiniz.

Kibananın çalışıp çalışmadığından emin olmak için browser üzerinden http://localhost:5601 adresine giderek ulaşabilirsiniz. Elasticsearch'te index oluşturduktan sonra kibana'ya tekrar döneceğiz.

4) Asp.Net Core Api Proje Oluşturulması

Artık örnek projemizi geliştirmeye başlayalım. İlk olarak vs'da ProductApi adında bir Asp.net core 2.1 Web Api projesi oluşturalım.

Projeyi oluşturduktan sonra nuget'ten indirip kullanacağımız kütüphaneleri projemiz için kuralım. Uygulama loglarını atarken Serilog kütüphanesini ve onun ElasticSearch ve .net Core için olan extension dll'lerini projemize nuget üzerinden bulup ekleyelim.

Yukarıdaki paketlerin nuget üzerinden kurulum işlemleri tamamlandıktan sonra projede yer alan Startup.cs sınıfı içerisinde serilog ve elasticsearch için gerekli olan logging konfigurasyonlarını aşağıdaki gibi yapalım. İlk olarak ConfigureServices metodunda serilog ve serilog'un storage olarak elasticsearch'ü kullanacağını belirten kod bloğunu aşağıdaki gibi yazalım.

public void ConfigureServices(IServiceCollection services)
{
    Log.Logger = new LoggerConfiguration()
        .Enrich.FromLogContext()
        .WriteTo.Elasticsearch(new ElasticsearchSinkOptions(new Uri("http://localhost:9200/"))
        {
            AutoRegisterTemplate = true,
        })
        .CreateLogger();

    services.AddMvc().SetCompatibilityVersion(CompatibilityVersion.Version_2_1);
}

Sonrasında ise Configure metodunda yukarıda ilgili tanımlamalarını yaptığımız serilog'u LoggerFactory'e ekleyip uygulamanın serilog üzerinden logging yapacağını belirttiğimiz kısmı yazalım.

public void Configure(IApplicationBuilder app, IHostingEnvironment env, ILoggerFactory loggerFactory)
{
    if (env.IsDevelopment())
    {
        app.UseDeveloperExceptionPage();
    }
    else
    {
        app.UseHsts();
    }

    loggerFactory.AddSerilog();//serilog servisini eklediğimiz yer

    app.UseMvc();
}

Kurulumlarımızı ve proje geliştirme adımlarını tamamladık artık projemizi run ederek örnek olarak bir ProductController açıp içerisinde bulunan Get metoduna ürün isimleri girmiştim browser üzerinden http://localhost:60506/api/product adresine httpGet isteği attığımızda aşağıdaki gibi ürün isimlerini listelediğini göreceğiz.

[Route("api/[controller]")]
[ApiController]
public class ProductController : ControllerBase
{
    // GET api/product
    [HttpGet]
    public ActionResult<IEnumerable<string>> Get()
    {
        return new List<string> { "Mobile Phone", "Laptop", "Books", "Shoes" };
    }
}

Uygulamada minimum log level Information olduğundan hem uygulama start event'leri hemde end-point'e yaptığımız request-response'a ait log mesajlarını şuan elasticsearch'de logstash-yyy.MM.dd (logstash-2018.07.26 gibi.) formatında bir index oluşturup bu index'e günlük olarak insert etmiş bulunuyor. Bu index'in yaratılıp yaratılmadığını anlamak içinse yine browser üzerinden elasticsearch'ün api'sine istekte bulunarak öğrenebiliriz. Browser'dan http://localhost:9200/_cat/indices?v adesine httpGet isteği yolladığınızda yukarıda bahsettiğimiz formatta index'in oluştuğunu göreceksinizdir.

Şimdi ise son adım olarak index'lemiş olduğumuz bu logları Kibana üzerinde görüntüleyelim. http://localhost:5601 adresine gittiğimizde şuan için herhangi bir index tanımlaması yapmadığımızdan hiçbir şey görüntülenmemekte. Bunun için Kibana'da sol menüde yer alan Management sayfasına giderek Index Patterns ekranında Index pattern textbox'ına "logstash-*" yazarak Next dedikten sonra çıkan ekranda Time Filter'ı log hangi property'ye göre yapacağını belirttiğimiz dropdown'dan @timestamp field'ını seçip Create Index Pattern butonuna tıkladıktan sonra logstash- formatına uygun bütün indexleri Kibana'ya tanımlamış olduk.

 

Indexlemiş olduğumuz logları görüntüleyebilmek için yine sol menüden Discover sayfasına giderek zaman filtresine göre aşağıdaki gibi uygulamamıza ait logları görebiliriz. Dilersek search box'ı kullanarak log içersiinde aramak istediğimiz bir metni kolayca arayabilir yada uygulamanın throw ettiği exception'lar için dashboard'lar tanımlayıp daha metric'ler kullanarak kolayca görüntüleyebiliriz. 

 

Geleneksel logging tekniklerinde genelde erişilmesi ve anlaşılması zor içinde kaybolunabilen yapılar söz konusuydu. Öyle ki log dosyaları arasında aradığımız bir text'i bulmak bazen saatlerimizi bile alabilmekteydi. Ancak elasticsearch ve kibana bunu tamamiyle değiştirdi desek yanlış olmaz. Bu ikili ile birlikte uygulamanızın ürettiği günlük yüzlerce megabyte'lık log text'ini elasticsearch'e index'leyip çok rahat ve hızlı bir şekilde kibana üzerinden erişebilirsiniz. X pack kullanarak çeşitli alert yapıları tasarlayabilir uygulamanızla ilgili herhangi olağan dışı bir durumda en hızlı şekilde kolayca haberdar olabilirsiniz. 

Source Code